Πώς να αναπτύξετε τoν λόγο του παιδιού σας καθημερινά…

Διαβάζοντας τον τίτλο του άρθρου ίσως να πιστέψετε ότι το παρόν αναφέρεται σε συγκεκριμένες μεθόδους και τεχνικές που θα αλλάξουν την ομιλία του παιδιού σας. Ωστόσο θα συνειδητοποιήσετε,αφού διαβάσετε,πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος των γονέων στην γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών και ότι οι λύσεις βρίσκονται στην καθημερινότητα.Το μόνο που χρειάζεται είναι ο διαφορετικός χειρισμός των ευκαιριών που δίνουν καθημερινά τα παιδιά στους γονείς τους,μέσω των καθημερινών στιγμών και του παιχνιδιού τους! Κάθε στιγμή δική σας και του παιδιού κάτι έχει να του δώσει, κάτι έχει να του μάθει.Αυτή η στιγμή μπορεί να είναι η ώρα του φαγητού, η ώρα του παιχνιδιού, η ώρα του μπάνιου, η ώρα της χαλάρωσης κ.ο.κ.
Πρώτα απ’όλα,αφιερώστε χρόνο στο παιδί για να του μιλήσετε.

Μπορείτε να του μιλήσετε και να του διαβάσετε για τα πάντα! ‘Έρευνες έχουν δείξει ότι παιδιά των οποίων οι γονείς τους μιλούσαν ιδιαίτερα πολύ και τους διάβαζαν,ανέπτυξαν πιο γρήγορα και σε καλύτερο βαθμό την γλωσσική τους ικανότητα. Ξεκινήστε να μιλάτε για αυτά που κάνετε εσείς, από τις πιο απλές δράσεις σας έως τις πιο σύνθετες.Γίνεται ένας αφηγητής της δική σας ζωής.Έπειτα,ενημερώστε το μωρό σας για αυτά που πρόκειται να συμβούν, εξηγήστε και αναλύστε του τα πάντα! Στη συνέχεια, βάλτε λόγια στις δράσεις του μωρού σας καθώς εκείνο παίζει με μια κουδουνίστρα, με ένα απλό αμαξάκι ή με ένα λούτρινο αρκουδάκι.Γίνετε η φωνή των παιχνιδιών του,μαθαίνοντας του έτσι και το φανταστικό παιχνίδι.. Οι ήχοι των παιχνιδιών θα βοηθήσουν πολύ το παιδί σας στην μίμηση ήχων, φωνημάτων και έπειτα λέξεων… Α! Μιλήστε του ή διαβάστε του ακόμα και όταν θα βρίσκετε στον αμνιακό σάκο, απευθυνθείτε στο μωρό σας λέγοντας του για τον κόσμο που τον περιμένει. Θα δείτε πόσο θα τον χαλαρώνει η ήρεμη και απαλή φωνή σας (ιδιαίτερα από την 20η εβδομάδα όπου το μωρό σας θα αρχίσει να ακούει την φωνή της μητέρας του και από την 24η εβδομάδα όπου το παιδί σας θα αρχίσει να ακούει τους εξωτερικούς ήχους).

1

Και κάπου εδώ θα σκέφτεστε: Μα καλά εάν του μιλάω τόσο πολύ πότε θα βρει χώρο να μιλήσει το παιδί; Όταν το μικρούλι σας θ’αρχίζει να βαβίζει με τις πρώτες φωνούλες να πλημμυρίζουν το δωμάτιο, τα πρώτα φωνήματα θα μοιάζουν πιο όμορφα και από ποίημα και θα σας κάνουν να χαμογελάτε! Ήρθε η ώρα να δώσετε χώρο και χρόνο στο παιδί να λέει ό,τι θέλει…Εσείς απλά ανταποκριθείτε,αφού κάνει παύση,σαν να κάνετε έναν διάλογο. Έπειτα περιμένετε πάλι από εκείνο να ξεκινήσει,δίνοντας του χρόνο και κάνοντας του μορφασμούς (γκριμάτσες). Με αυτό τον τρόπο θα του διδάξετε το διάλογο,δίνοντας παράλληλα νόημα στις φωνούλες του. Μιλήστε καθώς παίζει με τα παιχνίδια του ή μαζί σας!

2

Παράλληλα με το στάδιο του βαβίσματος το παιδί σας είναι έτοιμο να μάθει κάθε μέρα και κάτι καινούργιο…Χειρονομίες, γκριμάτσες, να χειρίζεται τα παιχνίδια του κ.ο.κ.. Εσείς μπορείτε να λειτουργήσετε ως το μοντέλο αυτού του οποίου θέλετε να κάνει το παιδί σας! Για παράδειγμα, δείξτε του και παρακινήστε το να στέλνει φιλάκια ή να “κάνει γεια”όταν κάποιος έρχεται ή φεύγει. Μπορείτε να απολαύσετε μαζί του παιδικά τραγουδάκια παρακινώντας το να κάνει παλαμάκια ή να κάνει γκριμάτσες ή και να τοποθετεί τις πρώτες του φωνούλες στο τραγούδι.

3

Τραγουδήστε μαζί! Τα παιδιά λατρεύουν την μουσική, τον ρυθμό και την κίνηση. Προσπαθήστε να τραγουδήσετε μαζί του και αφήστε το να βρίσκει τις λέξεις από ένα αγαπημένο του τραγούδι,έτσι ώστε να δίνει ρυθμό και χρώμα στην ομιλία του και να αποκτά ροή η ομιλία του.

4

«Κάθε παιδί είναι ένας καλλιτέχνης. Το πρόβλημα είναι να παραμείνεις ένας καλλιτέχνης, όταν μεγαλώσεις»
Pablo Picasso

Μόλις έρθει η ώρα για την πρώτη του λέξη (κοντά στους 12 μήνες), το παιδί θα αρχίζει να βάζει λεξούλες και να ονομάζει γνώριμα πράγματα που εσείς εδώ και ένα χρόνο του τα έχετε αναφέρει. Σε αυτό το στάδιο συνεχίζετε να δίνετε χρόνο στο παιδί και ευκαιρίες να τοποθετεί λεξούλες με ερωτήσεις απλές: Τι θέλεις; Τι θα φάς; Ποιος ήρθε; Παράλληλα και ύστερα εσείς θα πρέπει να λέτε περισσότερα από ό,τι εκείνο λέει. Για παράδειγμα, εάν το παιδί πει: «αμάξι», εσείς πείτε: «πέρασε ένα κόκκινο αμάξι», προκαλώντας το έτσι και μαθαίνοντας το να αντιλαμβάνεται και να χρησιμοποιεί πιο άμεσα και άλλα είδη λέξεων πχ. Ρήματα, επίθετα κλπ. Μ’αυτό τον τρόπο θα καταφέρετε να αυξήσετε τον όγκο της ομιλίας. Καλό θα ήταν να αποφεύγετε τις κλειστές ερωτήσεις που παρέχουν ως απάντηση ένα «ναι» ή ένα απλό «όχι». Έπειτα,θα μπορείτε να τοποθετείτε μια απλή ερώτηση,για να του ξαναδίνετε την ευκαιρία του διαλόγου και να εκμαιεύετε άλλα μέρη του λόγου, προωθώντας και ενισχύοντας τον διάλογο.

 

Για παράδειγμα:
-Αμάξι! (παιδί)
-Πέρασε ένα κόκκινο αμάξι! Τι κάνει το αμάξι Φοίβο; (γονέας)
-Τρέχει (Ρημα).
-Ναι, το κόκκινο αμάξι τρέχει γρήγορα!

(Με τον τρόπο αυτό παρέχετε,χωρίς να κάνετε διορθώσεις,το σωστό μοντέλο το οποίο είναι σημαντικό για την ανάπτυξη όλων των ικανοτήτων του παιδιού,αφού ο άνθρωπος μαθαίνει από την μίμηση!! Έτσι, την επόμενη φορά που θα σχολιάσει το παιδί κάτι που βλέπει,θα προσπαθήσει να το κάνει πιο ολοκληρωμένα)

Επιπρόσθετα,εξίσου σημαντικό είναι, καθώς το παιδί μεγαλώνει και έχοντας αρχίσει να λέει περισσότερες λέξεις και να σχηματίζει μεγαλύτερες εκφράσεις-προτάσεις, να του κάνετε ανοιχτές ερωτήσεις.Με τις ανοιχτές ερωτήσεις θα τοποθετεί εκείνο την απάντηση βασισμένη στην σκέψη του,και όχι σε κάτι που θα έχει παπαγαλήσει από εσάς! Ρωτήστε το για το παιχνίδι που θέλει να παίξει μαζί σας, πείτε του να σας το περιγράψει, κάντε του ερωτήσεις όπως: Τι νομίζεις εσύ; Γιατί πιστεύεις ότι… ; Πώς νιώθεις που πήρες καινούργιο παιχνίδι; Tι σου άρεσε περισσότερο και τι λιγότερο; Συνεχίζοντας με φανταστική ιστορία ή κάτι που βλέπει στην τηλεόραση ρωτήστε τον : Τι νομίζεις ότι θα γίνει μετά; Σε αυτό θα βοηθήσει ιδιαίτερα το να μιλάτε για τα ενδιαφέροντα του. Προσπαθήστε δηλαδη να αναπτύξετε το διάλογο και τις λεκτικές του ικανότητες,μέσα από πράγματα που είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον στα μάτια του παιδιού σας.Αυτό θα κάνει κάθε προσπάθεια για διάλογο ακόμα πιο εύκολη, πιο εποικοδομητική και πιο διασκεδαστική.

Φτάνοντας σε αυτό το επίπεδο, θα παρατηρήσετε ότι το παιδί μπορεί να κάνει κάποια αρθρωτικά ή φωνολογικά λαθάκια (με πιο απλά λόγια να μπερδεύει κάποιες φωνούλες μεταξύ τους). Καλό θα ήταν,το συνιστούν και οι έρευνες,να μην διορθώνετε το παιδί άμεσα,δίνοντας του την σωστή εκφορά των λέξεων,αλλά να επαναλαμβάνεται τα λεγόμενα του με την σωστή παραγωγή της λανθασμένης λέξης, χωρίς όμως να φαίνεται ότι το διορθώνετε.Έτσι, παρέχετε ένα έμμεσο feedback το οποίο θα βοηθήσει στην σωστή άρθρωση,χωρίς να κάνετε το παιδί να αισθάνεται άβολα για τα τυχόν λάθη του.Στο τέλος μην αμελείτε να επιβραβεύετε κάθε του προσπάθεια !

‘Έχοντας κάνει,έως τώρα,αρκετές αναφορές στο παιχνίδι, είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί η σημασία αυτού για την ανάπτυξη της αντίληψης, της συναισθηματικής νοημοσύνης, της λεκτικής ικανότητας και της φαντασίας. Το διερευνητικό παιχνίδι ξεκινά από την ηλικία των 2.5 μηνών,κάνοντας το παιδί να ανακαλύπτει τον κόσμο μέσα από όλες του τις αισθήσεις.Χρησιμοποιήστε και εκμεταλλευτείτε το παιχνίδι για να μάθετε στο παιδί σας να εκφράζετε, να εμπλουτίσει το λεξιλόγιο του, να εξερευνήσει και να φανταστεί. Παίξτε μαζί του όσο παραπάνω μπορείτε, γίνετε παιδί και εσείς.Παίξτε με ή χωρίς παιχνίδια. Δεν χρειάζεται να έχετε τα πιο φαντασμαγορικά παιχνίδια για του τραβήξετε το ενδιαφέρον, δημιουργείστε παιχνίδια με καθημερινά αντικείμενα.Για παράδειγμα,από ένα απλό χαρτί φτιάξτε μουσικά όργανα. Άρα βάλτε φαντασία και λόγια! Βάλτε λόγια και δράσεις στο παιχνίδι του, μιλήστε του την ώρα του παιχνιδιού, αναπτύξτε τις γνωστικές του ικανότητες (χρώματα, αριθμούς, σχήματα, κατηγορίες λέξεων κ.ο.κ.) και όπως ήδη είπαμε,φτιάξτε παιχνίδια μέσα από καθημερινά αντικείμενα. Κάντε ήχους με τα μαγειρικά σκεύη,αφήνοντας το να τα ανακαλύψει μόνο του. Φτιάξτε σπίτι από μαξιλάρια και σεντόνια. Φτιάξτε πάνινες κούκλες από τα ρούχα σας. Κάντε μιμητικό παιχνίδι με τα πράγματα του σπιτιού. Επιπλέον,προσπαθήστε το παιχνίδι να μη το περιορίζετε μόνο στο σπίτι. Τρέξτε στο πάρκο και στην φύση.

5

«Αφήστε τα παιδιά να παίξουν. Μπορείς να σκάψεις ένα τούνελ μέχρι το φεγγάρι μόνο μέχρι τα 6.»

Αυτή η αλλαγή στα περιβάλλοντα παρέχει στο παιδί μοναδικά ερεθίσματα που θα το βοηθήσουν στο να ανακαλύπτει, να μαθαίνει, να εξερευνά και να επεξεργάζεται ό,τιδήποτε καινούργιο προκύπτει. Τολμήστε μια επίσκεψη σε ένα ζωολογικό κήπο, σε ένα ενυδρείο, στην εξοχή, σε ένα πάρκο, σε ένα παιδικό μουσείο, σε θεατρικές παραστάσεις ή σινεμά και σε παιδικές διοργανώσεις. Αλλάξτε περιβάλλοντα προκαλώντας το ενδιαφέρον του και την κριτική του σκέψη!

6

(Φωτογραφία από το Μουσείο Συναισθημάτων Παιδικής Ηλικίας)

Γίνετε μυθοπλάστες! Φτιάξτε ιστορίες, παίξτε και δραματοποιήστε τους χαρακτήρες. Προβλέψτε την ροή της ιστορίας και το τέλος της. Παίξτε με τα συναισθήματα των χαρακτήρων, περιγράψτε τα πρόσωπα, τις δράσεις και τα γεγονότα και επιλύστε προβλήματα κατά την πλοκή της ιστορίας. Παρόμοια,χρησιμοποιήστε τα βιβλία.Περιγράψτε και σχολιάστε την ιστορία του βιβλίου, μάθετε καινούργιο λεξιλόγιο, κάντε ερωτήσεις, εμπλουτίστε την φαντασία!

7

Κλείνοντας,καλό θα ήταν να επισημανθεί ότι όλα τα παραπάνω αποτελούν συμβουλές από βιβλιογραφία και από αυτά που μαθαίνουμε καθημερινά από την πράξη. Ωστόσο, θυμηθείτε ότι κανένα παιδί δεν είναι το ίδιο και κανένα παιδί δεν μαθαίνει με τον ίδιο τρόπο και την ίδια χρονική περίοδο (Ιδέες και συμβουλές για κάθε ηλικία θα δοθούν σε επόμενο άρθρο)!

Εσείς δεν έχετε παρά να προσπαθήσετε κάποια από τα παραπάνω μέσα στην καθημερινότητα σας.Εάν κάτι σας ανησυχεί στην ανάπτυξη και στην συμπεριφορά του παιδιού σας,μην διστάσετε να έρθετε σε επαφή με κάποιον ειδικό που εμπιστεύεστε.

Μπαχού Κωνσταντίνα
Λογοθεραπεύτρια
Ομάδα Λογομόρφωση

Recent Posts
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Επικοινωνήστε μαζί μας και κάποιος επιστημονικός συνεργάτης μας θα σας απαντήσει άμμεσα!

Not readable? Change text. captcha txt

Start typing and press Enter to search